قرآن وسیله هدایت است اما نه برای هر کسی!

درست است که قرآن برای هدایت همه انسانها از طرف خداوند نازل شده است یعنی هدف هم همین بوده ولی در عمل فقط انسانهای خاصی توسط قرآن هدایت می شوند. در سه جا در قرآن این افراد معرفی شده اند.

سوره 2 آیه 2:
ذَلِکَ الْکِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِين

سوره 27 آیه 2:
هُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِين

سوره 31 آیه 3:
هُدًى وَرَحْمَةً لِّلْمُحْسِنِين

متقین، مؤمنین و محسنین در واقع بیانگر سه مشخصه کسانی است که توسط قرآن هدایت می شوند. سه صفت تقوی، ایمان و احسان در سه سطح ارتباطی تعریف می شوند. تقوی در ارتباط با خود و به معنای خویشتن داری است. ایمان در ارتبط انسان با خدا و احسان در ارتباط انسان با سایر موجودات بروز پیدا می کند.
بنابراین اگر درجاتی از تقوی (نیروی ترمز)، ایمان (باور) و احسان (نیکوکاری) در کسی نباشد نباید انتظار داشته باشد که توسط قرآن هدایت شده و به سعادت برسد؛ هر چند که بتواند کل قرآن را از حفظ بخواند.